AUTOMATISEREN

In de onderbouw van het primair en voortgezet onderwijs ligt het accent op het automatiseren van basiskennis (letters, sommen, tafels, woordjes stampen etc.) Dit is het fundament voor het voortgezet leren in de bovenbouw. Wie de basiskennis niet automatiseert, loopt ergens vast in het onderwijs.

Automatiseren is kennis naar je langetermijngeheugen brengen, zodat het snel en zonder na te denken oproepbaar is. Dit vergt veel oefening en herhaling. Best saai dus en totaal niet inspirerend voor kinderen die snel en associatief denken. Die houden niet van `stampen`. Ze willen door!

Bij het leren lezen en de spelling leggen deze kinderen de focus op de vorm van de hele woorden en de context en plaatjes (geheel herkennen). Ze letten niet op de afzonderlijke letters (details). Daardoor ontstaan `slordigheidjes` (straat wordt staart, papa wordt vader).

Ook bij het rekenen zie je deze leerstrategie terug. Door snel op- of aftellen, komt het antwoord van de (keer)som. Dit kan, vooral in de eerste jaren van het onderwijs, een lange tijd goed gaan, zonder dat het opvalt. Het lijkt automatiseren, maar dat is het niet.

Uiteindelijk lopen zelfs de snelste denkers een keer vast.
Dat komt omdat het werkgeheugen (kortetermijngeheugen) in ons brein maar een paar bewerkingen tegelijk kan uitvoeren. Informatie blijft daar ook maar kort aanwezig. Complexe rekenopgaven of teksten vergen meer `denkcapaciteit`. En daar hebben we ons langetermijngeheugen bij nodig. Daar zit alle kennis die je zonder nadenken (automatisch) weet. Zoals de letters en klanken, de sommen tot 20, de tafelsommen. Als je daar niet meer over hoeft na te denken, heb je ruimte in je werkgeheugen voor andere dingen. En dat is nodig om verder te komen bij het leren!

WETENSCHAP

Wetenschappelijk onderzoek geeft aan dat visueel leren niet alleen leuker is, maar ook betere resultaten geeft. Bij alle kinderen!

Beter leren door congruentie

Uit recent onderzoek blijkt dat de hersenen informatie die aansluit bij wat we al weten (congruente informatie) op een andere manier verwerken dan informatie die geheel nieuw voor ons is (incongruente informatie). Nieuwe informatie wordt makkelijker onthouden als deze verband houdt met iets wat we al weten (congruente informatie).  Er is behalve het hippocampussysteem (dat voornamelijk door herhaling informatie naar de neocortex overbrengt, zodat het in het langetermijngeheugen terecht komt) nog een ander hersengebied betrokken bij het verwerken van congruente informatie: de mediale prefrontale cortex (MPC).
De MPC detecteert in hoeverre nieuwe informatie congruent is met reeds aanwezige kennis. Op basis daarvan slaat het de informatie op. Als er congruente nieuwe informatie wordt verwerkt, remt de MPC de encodering via het tragere hippocampussysteem, maar bevordert de integratie in een reeds bestaand netwerk van onderling verbonden representaties in de neocortex.  Als de MPC geen congruentie detecteert, komt dit hersengebied niet in actie en moet er via het hippocampussysteem een geheel nieuw geheugenspoor gevormd worden dat eerst herhaaldelijk `afgespeeld` moet worden voordat de neocortex het uiteindelijk integreert. Associaties leggen een relatie met de voorkennis en versnellen het proces om informatie in de neocortex en het langetermijngeheugen te krijgen om zo in het bewustzijn te kunnen worden teruggeroepen.

 

Van Kesteren MT, Fernandez G, Norris DG, Hermans EJ (2010)
Persistent schema-dependent hippocampal-neocortical connectivity during memory encoding and postencoding rest in humans. Proc. Natl Acad Sci USA 107:7550-7555

 

Van Kesteren MT, Rijpkema M, Ruiter DJ, Fernandez G (2010)
Retrieval of associative information congruent with prior knowledge is related to increased medial prefrontal aactivity and connectivity.  JNeurosci 30: 15888-15894

Visueel leren

De LEREN LEREN Methode werkt met de talenten van het visuele leersysteem van het menselijk brein. Door het gebruik van associaties, beeld en taal, integratie met het eigen lichaam en inzicht en doorzicht, wordt lesstof sneller en effectiever naar het lange termijngeheugen gebracht. In een drietal onderzoeken op 5 scholen in Nederland, in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam en verspreid over een periode van twee jaar, kwam naar voren dat de technieken van de LEREN LEREN Methode (Kleurmethode en Conceptmap) effectief zijn op het gebied van leren en tekstbegrip boven de al geboden, reguliere begeleiding en dus ook boven de bestaande methodes op dit gebied in scholen aanwezig zijn. Er was een verbetering van gemiddeld 46,9% te zien op het gebied van leren/onthouden en van 50% op het gebied van tekstbegrip op mesoniveau (onderlinge verbanden in een tekst). Wereldwijd is er in de wetenschap als in het onderwijs veel aandacht voor het visuele en verbale leersysteem van  mensen. Dit heeft gaandeweg invloed op de manier van lesgeven en leren. Door informatie visueel aan te bieden zal leren sneller, effectiever, maar vooral ook aantrekkelijker worden.

 

J.M.J.Murre, S.M.J. Janssen, R.Rouw, M. Meeter – Rise and decline of verbal and visuospatial memory, Universiteit van Amsterdam. American Psychological, Association 5th edition 2010
Kozhevnikov, M, Kosslyn, S. & Shephard, J (2005) – Spatial versus object visualizers: A neuw characterization of visual cognitive style. Memory&Cognitions, 33 (4), 710 – 726
Kozhevnikov, M, Hegarty, M, &Mayer, R.E. (2002) – Revising the visualizer ­- verbalizer dimension: Evidence for two types of visualizers. Cognition and Instruction 20(1), 47 – 77
MassimoEffectief leren